Monday, May 14, 2012

ការ​រុករក​រ៉ែ​មាស នៅ​ស្រុក​ភ្នំព្រឹក កំពុង​ប៉ះពាល់​មនុស្ស និង​សត្វ​ពាហនៈ

ការ​រុករក​ភោគទ្រព្យ​រ៉ែ​មាស និង​ការ​ធ្វើ​អាជីវកម្ម​របស់​ក្រុម​ឈ្មួញ ដោយ​គ្មាន​ច្បាប់​អនុញ្ញាត នៅ​ស្រុក​ភ្នំ​ព្រឹក ខេត្ត​បាត់ដំបង កំពុង​កើត​មាន​យ៉ាង​អនាធិបតេយ្យ​បំផុត។
ឥឡូវ​នេះ សារធាតុ​គីមី ដែល​គេ​ប្រើ​សម្រាប់​ចម្រាញ់​យក​រ៉ែ​មាស​នោះ កំពុង​បង្ក​ផល​ប៉ះពាល់​យ៉ាង​ធ្ងន់ធ្ងរ​ទៅ​លើ​សុខភាព​មនុស្ស និង​មាន​សត្វ​ពាហនៈ​ស្លាប់​ថែម​ទៀត។ រហូត​មក​ទល់​ពេល​នេះ គេ​នៅ​ពុំ​ទាន់​ឃើញ​ក្រុម​អាជ្ញាធរ​មាន​វិធានការ​ទប់ស្កាត់​ទេ។

ក្រុម​អ្នកភូមិ​បាន​អំពាវនាវ​សុំ​ឲ្យ​ក្រសួង​ឧស្សាហកម្ម រ៉ែ និង​ថាមពល និង​មន្ត្រី​ជំនាញ​ពាក់ព័ន្ធ​របស់​រដ្ឋាភិបាល ចុះ​ត្រួត​ពិនិត្យ និង​ចាត់​វិធានការ​ហាម​ឃាត់​ការ​ធ្វើ​អាជីវកម្ម​រុករក​រ៉ែ​ខុស​ច្បាប់ នៅ​ក្នុង​ស្រុក​ភ្នំព្រឹក ខេត្ត​បាត់ដំបង​នោះ។
ការ​ស្នើសុំ​នេះ គឺ​បាន​ធ្វើឡើង​នៅ​គ្រា​ដែល​សារធាតុគីមី ដែល​គេ​ប្រើ ដើម្បី​ចម្រាញ់​យក​រ៉ែ​មាស នៅ​ទី​នោះ កំពុង​មាន​ជាតិ​ពុល​កើន​ឡើង ហើយ​បង្ក​គ្រោះ​ថ្នាក់​ដល់​អាយុជីវិត​មនុស្ស សត្វ​ថែម​ទៀត។
ក្រុម​អ្នក​ភូមិ​ឲ្យ​ដឹង​ថា ថ្មីៗ នេះ មាន​សត្វ​គោ​របស់​អ្នក​ភូមិ ៣ ក្បាល បាន​ពុល​ងាប់ ដោយសារ​តែ​ផឹក​ទឹក​អូរ ដែល​មាន​សារធាតុ​គីមី បង្ក​ឡើង​ដោយ​​ក្រុម​អ្នក​ធ្វើ​អាជីវកម្ម​រ៉ែ​មាស​អនាធិបតេយ្យ​នោះ។
មេភូមិ​ភ្នំ​ព្រឹក លោក ស៊ុំ ម៉ាលី បាន​ថ្លែង​ថា ហេតុការណ៍​នេះ បាន​កើត​ឡើង​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី ១១ ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ ២០១២។ លោក​ថា សត្វ​គោ​ទាំង​បី​ក្បាល​នោះ បាន​ពុល​ថ្នាំ​គីមី​ងាប់ នៅ​ក្នុង​រណ្តៅ​រ៉ែ នៅ​ពេល​វា​ចុះ​ទៅ​ផឹក​ទឹក។
លោក ស៊ុំ ម៉ាលី៖ «បី​ក្បាល​ហ្នឹង វា​បាន​ផឹក​ងាប់​បី​ក្បាល ហើយ​នៅ​ពីរ​ក្បាល​ទៀត ដែល​វា​បាន​ផឹក​នៅ​ស៊ីៗ ដែរ​មិន​ដឹង​យ៉ាងម៉េច។ ចាំ​មើល​ថ្នាំ​គីមី​គេ​វ៉ៃ​រ៉ែ​មាស​ហ្នឹង អាជីវកម្ម​វា​អនាធិបតេយ្យ​ពេញ​ដី​ហើយ បើ​គិត​ជិត ១ ឆ្នាំ​នេះ លែង​ហាម​ឃាត់»។
លោក សារ៉ាយ ញៀន ជា​ម្ចាស់​សត្វ​គោ​ថ្លែង​ថា កន្លង​មក​មាន​សត្វ​គោ​ប្អូន​ប្រុស​របស់​គាត់​ចំនួន​ពីរ​ក្បាល ត្រូវ​ពុល​ងាប់ បន្ទាប់​បាន​ចុះ​ទៅ​ផឹក​ទឹក​អូរ ដែល​មាន​សារធាតុ​គីមី ដែល​គេ​ធ្វើ​អាជីវ​កម្ម​រ៉ែ​មាស នៅ​តំបន់​នោះ។
លោក​ថា រហូត​មក​ទល់​ពេល​នេះ ទាំង​អាជ្ញាធរ​ខេត្ត និង​មន្ត្រី​ជំនាញ​ពាក់ព័ន្ធ មិន​បាន​ពិនិត្យ​លើ​បញ្ហា​នេះ​ទេ៖ «អត់ ​បង។ អត់​មាន​នេះ​ផង។ ប៉ូលិស​ដើរ​មក​យក​លុយ។ ខាង​បរិស្ថាន​ដើរ​មក​យក​តែ​លុយ​គ្មាន​បិទ។ អ្នក​ចុះ​មក​ពិនិត្យ​មើល ជីក​នៅ​ក្នុង​ភូមិ​តែ​ម្តង ខាង​រ៉ែ និង​ថាមពល​ឲ្យ​មក​មើល ហើយ​កុំ​ឲ្យ​មក​យក​លុយ មក​មើល​ការពារ​ឲ្យ​ត្រឹមត្រូវ កុំ​លេង​ចំហ​ងាប់​ពេញ​ទឹក​ពេញ​ដី។ ខែ​មុន​អស់​គោ​ពីរ វា​ផឹក​ហើយ មក​ងាប់​នៅ​ផ្ទះ​ខ្លួន​វា។ អា​នេះ ផឹក​ហើយ​ងាប់​នៅ​ក្នុង​រណ្ដៅ​តែ​ម្ដង»។
អាជីវកម្ម​រ៉ែ​មាស នៅ​ស្រុក​ភ្នំ​ព្រឹក ខេត្ត​បាត់ដំបង នេះ​កើត​មាន​ភាព​អនាធិបតេយ្យ​អស់​រយៈ​ពេល​ជា​យូរយារ​មក​ហើយ។ រហូត​មក​ទល់​​ពេលនេះ ការ​បំពុល​បរិស្ថាន​ដោយសារ​សារធាតុ​គីមី បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​គ្រោះថ្នាក់​ដល់​សត្វ​ពាហនៈ និង​សុខភាព​អ្នក​ភូមិ​ថែម​ទៀត។
ក្រុម​អ្នកភូមិ​អះ​អាង​ថា ពួកគាត់​មិន​ឃើញ​អាជ្ញាធរ​ខេត្ត​បាត់ដំបង និង​មន្ត្រី​ជំនាញ​របស់​មន្ទីរ​ឧស្សាហកម្ម​រ៉ែ និង​ថាមពល​ចាត់​វិធាន​ការ​ទប់​ស្កាត់​ឡើយ។
អភិបាល​ស្រុក​ភ្នំ​ព្រឹក លោក សួន គឿន បាន​បដិសេធ​មិន​ផ្ដល់​អត្ថាធិប្បាយ​ជុំ​វិញ ការ​ធ្វើ​អាជីវកម្ម​រ៉ែ​មាស នៅ​ភូមិ​ភ្នំ​ព្រឹក ឃុំ​ភ្នំ​ព្រឹក ស្រុក​ភ្នំ​ព្រឹក ខេត្ត​បាត់ដំបង ដោយ​ពុំ​មាន​ច្បាប់​អនុញ្ញាត​នេះ​ទេ។
លោក​អភិបាល​ស្រុក បង្វែរ​បញ្ហា​នេះ​ឲ្យ​ទៅ​សួរ​លោក​អភិបាល​រង​ឈ្មោះ ប៉ិច ឆុន វិញ។ វិទ្យុ​អាស៊ី​សេរី បាន​ព្យាយាម​សុំ​សេចក្ដី​បញ្ជាក់​បញ្ហា​នេះ ពី​លោក​អភិបាល​រង ប៉ិច ឆុន តាម​ទូរស័ព្ទ​ដែរ ប៉ុន្តែ​មិន​មាន​អ្នក​លើក​ទូរស័ព្ទ​ទេ។
អភិបាល​ខេត្ត​បាត់ដំបង លោក ប្រាជ្ញ ចន្ទ មាន​ប្រសាសន៍​ថា រយៈ​ពេល​កន្លង​មក​នេះ អាជ្ញាធរ​ខេត្ត បាន​ចាត់​ឲ្យ​មន្ត្រី​ជំនាញ និង​សមត្ថកិច្ច​ពាក់ព័ន្ធ​ចុះ​ទៅ​ទប់​ស្កាត់​សកម្មភាព​ធ្វើ​អាជីវកម្ម​រ៉ែ ដោយ​ពុំ​មាន​ច្បាប់​អនុញ្ញាត​នេះ។ បច្ចុប្បន្ន កំពុង​មាន​វិធានការ​បន្ត​ទៀត។
លោក​ថា​បញ្ហា​លំបាក គឺ​នៅ​ពេល​ដែល​ក្រុម​ការងារ​ចុះ​ទៅ អ្នក​ធ្វើ​ជីវកម្ម​រ៉ែ​ទាំង​នោះ នាំ​គ្នា​រត់​គេច​បាត់​អស់។ ប៉ុន្តែ នៅ​ពេល​សមត្ថកិច្ច​ដក​ថយ ក្រុម​នោះ​បាន​លួច​ចូល​ទៅ​វិញ។
លោក ប្រាជ្ញ ចន្ទ៖ «មួយ​ចំនួន​ទៀត គ្រាន់​តែ​ឮ​ថា​រ៉ែៗ ក៏​ចេះ​តែ​ទិញ​ដី​គេ​នៅ​ទីនោះ​ទៅ។ ពេល​ទិញ​ដី​ទៅ​រក​មិន​បាន គាត់​រក​វិធី​លក់​ចេញ​វិញ។ អ៊ីចឹង ឃោសនា​ដល់​ឥឡូវ​នេះ យើង​មាន​វិធានការ​មិន​ឱ្យ​គាត់​មក​ទេ ហើយ​គាត់​ចេះ​តែ​លួច​មក។ មិន​ទាន់​ដោះស្រាយ​បាន​ជ្រះ​ស្រឡះ​ដែរ។ ទន្ទឹម​ហ្នឹង អា​ក្រុមហ៊ុន ដែល​គេ​ស្រប​ច្បាប់ និង​យើង​រុញ​ឲ្យ​គេ​ធ្វើ​របស់​គេ​ទៅ​តាម​នីតិវិធី​ទៅ ហើយ​យើង​មាន​វិធានការ​ជា​បន្ត​បន្ទាប់​ទៀត»។
លោក​អភិបាល​ខេត្ត​បន្ត​ថា ក្រុមហ៊ុន​រុករក​រ៉ែ ដែល​មាន​អាជ្ញាប័ណ្ណ​នោះ នៅ​ពុំ​ទាន់​បាន​ចាប់​ផ្ដើម​ធ្វើ​អាជីវកម្ម​រ៉ែ នៅ​ទីនោះ​ទេ។ អ្នក​ធ្វើ​អាជីវកម្ម​រ៉ែ​នៅ​ពេល​នេះ គឺ​ជា​ក្រុម​មនុស្ស ដែល​មិន​មាន​ច្បាប់​អនុញ្ញាត។ ក្រុម​នេះ មាន​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ក្រុម​អាជ្ញាធរ​ផង។ ពួក​គេ​បាន​ប្រើ​ជាតិ​គីមី​ចម្រាញ់​យក​រ៉ែ​មាស បង្ក​ឲ្យ​មាន​ការ​បំពុល​បរិស្ថាន​ថែម​ទៀត។
លោក ប្រាជ្ញ ចន្ទ៖ «វា​ប្រើ​ជាតិ​គីមី​មួយ​ចំនួន ដើម្បី​ប្រែ​ក្លាយ​លោហៈ​ធាតុ​ទៅ​ជា​មាស ដើម្បី​យក​ទៅ​ប្រើប្រាស់​បាន។ ដល់​ប្រើ​ទៅ​មាន​បញ្ហា។ បញ្ហា​ហ្នឹង​កន្លង​មក​ធ្លាប់​កើត​មាន​មួយ​សា​ហើយ។ ខាង​បរិស្ថាន​ក៏​គេ​បាន​ចុះ​ទៅ​ណែនាំ​ពីរ​បី​សា​ហើយ»។
ប្រធាន​សម្របសម្រួល​អង្គការ​សិទ្ធិមនុស្ស លីកាដូ (LICADHO) លោក ស៊ុន តឹក ថ្លែង​ថា អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល បារម្ភ​អំពី​ការ​បំពុល​បរិស្ថាន។ ជាតិ​ពុល​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​សុខភាព​មនុស្ស និង​សត្វ​ នៅ​តំបន់​នោះ។
លោក ស៊ុន តឹ ៖ «រដ្ឋ​អំណាច​ភូមិ​ឃុំ​ជួយ​មើល​ឲ្យ​បាន​ដិត​ដល់។ រដ្ឋអំណាច​ភូមិ​ឃុំ​ហ្នឹង​មាន​អំណាច​ទៅ​ទប់ស្កាត់ អ្នក​ប្រព្រឹត្តិ​បទល្មើស និង​ដែរ មិន​ចាំបាច់​ក្រសួង​អី​ចុះ​ទៅ​ទេ យើង​គិត​ថា អ្វីៗ ដែល​ប៉ះ​ពាល់​ដល់​សុខភាព​ប្រជា​ពលរដ្ឋ និង​បរិស្ថាន»។
សព្វ​ថ្ងៃនេះ​ កន្លែង​ធ្វើ​អាជីវកម្ម​រុករក​រ៉ែ​មាស ​ដោយ​ពុំ​មាន​ច្បាប់​អនុញ្ញាត ស្ថិតនៅ​ក្នុង​ស្រុក​ភ្នំ​ព្រឹក​មាន​ចំនួន ៨៩ កន្លែង។ ក្នុង​នោះ មាន​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​មន្ត្រី​ប៉ូលិស សមាជិក​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ស្រុក មន្ត្រី​កសិកម្ម​ប្រជា​ពលរដ្ឋ និង​ក្រុម​ឈ្មួញ​មក​ពី​បណ្ដា​ខេត្ត​ផ្សេងៗ មួយ​ចំនួន​ទៀត ដូច​ជា ខេត្ត​ក្រចេះ ស្ទឹងត្រែង រតនគិរី។ ពួក​គេ​បាន​បញ្ជូន​កម្មករ ទៅ​ដឹក​ជញ្ជូន​ដី​រ៉ែ​ទាំង​ថ្ងៃ​ទាំង​យប់។
សារធាតុ​គីមី​ដែល​គេ​យក​ទៅ​ប្រើ ដើម្បី​បាន​មាស​នោះ មាន​មេ​អាស៊ីដ​លឿង​អាស៊ីដ កំបោរ អង្កាម ថ្នាំ​គីមី ព្រមទាំង​សារធាតុ​ផ្សេងៗ មួយ​ចំនួន​ទៀត។ ពួក​គេ​យក​ទៅ​លាយ​ជា​មួយ​រ៉ែ បង្កើត​ទុក​ក្នុង​អាង​ស្តុក​មួយ ដោយ​មាន​អ្នក​យាម​ការពារ​យ៉ាង​ប្រុងប្រយ័ត្ន​មិន​ឲ្យ​អ្នក​ណា​ដើរ​ចេញ​ចូល​ នៅ​តំបន់​នោះ​ទេ។
ប្រភព​បាន​បន្ត​ថា ដល់​ថ្ងៃ​កំណត់​យក​រ៉ែ​មាស ពួក​គេ​បាន​បូម​សារធាតុ​គីមី ដែល​ផ្សំ​ស្តុក​ទុក​ក្នុង​អាង​នោះ បង្ហូរ​ចេញ​មក​ក្រៅ ទម្លាក់​ចូល​រណ្ដៅ​ដែល​គេ​ជីក​នៅ​ក្បែរ​នោះ។ ការ​បង្ហូរ​ជាតិ​គីមី​ចូល​រណ្ដៅ​ទាំង​នោះ បាន​បង្ក​ឲ្យ​គ្រោះ​ថ្នាក់ ព្រោះ​នៅ​ពេល​មាន​ទឹក​ភ្លៀង​ធ្លាក់​ចុះ​មក សារធាតុ​គីមី​នៅ​ក្នុង​រណ្ដៅ​ទាំង​នោះ​នឹង​ហៀរ​ចេញ ហើយ​ធ្លាក់​ទៅ​តាម​ខ្សែ​ទឹក​អូរ និង​ទី​កន្លែង​ផ្សេងៗ បង្ក​គ្រោះ​ថ្នាក់​ធ្ងន់ធ្ងរ ដល់​មនុស្ស និង​សត្វ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

No comments:

Post a Comment